📝 مکانیزم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟

🔹با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل مهر ۱۴۰۴، و اخراج بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران، واژه «مکانیزم ماشه» دوباره در مرکز توجه بحث‌های بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است.

🔹این مکانیزم (سازوکار حل اختلافات) برای این تدوین شد که اگر یکی از طرف‌ها، ایران یا ۱+۵، عدم پایبندی طرف مقابل را تشخیص دهد، روندی چندمرحله‌ای برای حل اختلاف آغاز شود.

🔹این روند در نهایت ممکن است به ارجاع موضوع به شورای امنیت سازمان ملل شود. اگر شورای امنیت ظرف ۳۰ روز قطعنامه‌ای برای ادامه تعلیق تحریم‌ها تصویب نکند، همه تحریم‌های پیشین به‌طور خودکار بازمی‌گردند؛ ساختاری که به آن «وتوی معکوس» می‌گویند. یعنی حتی مخالفت یک کشور مانند آمریکا یا بریتانیا کافی است تا بازگشت تحریم‌ها را فعال کند، بدون آنکه نیاز به اجماع باشد.

🔹این روند که در قطعنامه ۲۲۳۱ تثبیت شده، تنها تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۶ مهر ۱۴۰۴) ممکن است؛ پس از آن، دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند از این مکانیسم استفاده کند. در نتیجه، اروپا در ماه‌های پیش رو آخرین فرصت برای حفظ این ابزار فشار را دارد و به همین دلیل تهدیدها و تحرکات دیپلماتیک رو به افزایش است.

🔹واژه «اسنپ‌بک» یا «ماشه» در متن رسمی برجام (و ترجمه رسمی آن) و قطعنامه ۲۲۳۱ وجود ندارد و از آن با عنوان «سازوکار حل‌وفصل اختلافات» یاد می‌شود.

🔹در صورت فعال‌سازی مکانیزم ماشه، تحریم‌های شش‌گانه شورای امنیت از سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ بازمی‌گردند؛ از جمله تحریم تسلیحاتی، محدودیت‌های موشکی و فناوری هسته‌ای، توقیف دارایی‌ها و ممنوعیت سفر و معامله برای نهادهایی چون سپاه پاسداران و بانک‌های ایرانی.

🔹برخلاف تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، این تحریم‌ها طبق ماده ۴۱ منشور ملل متحد برای همه کشورها الزام‌آورند؛ حتی روسیه و چین.

🔹بازگشت ایران ذیل فصل هفتم منشور، به معنای تشدید انزوا، تضعیف روابط با اروپا و افزایش مخاطرات اقتصادی و سیاسی است. فشارهای روانی ناشی از اسنپ‌بک می‌تواند موجب تشدید نوسانات ارزی و افزایش تورم شود.

🔹در واکنش، تهران احتمال خروج از ان‌پی‌تی را مطرح کرده؛ گزینه‌ای پرهزینه که…..

✦•───────────────•✦

📡 رسانه طلوع تالش